TEPAV: Perakendede geleceğe dair umutlar azalıyor

TEPAV Perakende Güven Endeksi (TEPE), mart ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre 17,3 puanlık, bir önceki aya göre ise 7,3 puanlık artışla 8,7 puan değerini aldı. TEPE’nin bu değişiminde geçtiğimiz 3 aya ilişkin olumlu değerlendirmeler etkili olurken geleceğe yönelik beklentiler endekse olumsuz yansıdı.

Mart 2025’te Perakende Güven Endeksi hem aylık hem de yıllık bazda artış gösterdi ancak önümüzdeki döneme dair beklentilerde ciddi gerileme yaşandı.

Mart ayında işlerinde iyileşme bekleyen perakendecilerin oranı yüzde 46,6’dan yüzde 15,9’a gerilerken, değişiklik beklemeyenlerin oranı yüzde 79’a yükseldi. Satış fiyatlarında artış bekleyenlerin oranı da yüzde 16,6’ya indi. Beklentilerdeki bu düşüş, ekonomideki belirsizlik, artan maliyetler ve alım gücündeki gerileme ile açıklandı.

Yıllık bazda ise işlerin durumu pozitif seyretti. Mart 2025’te işlerin durumuna ilişkin denge değeri 4,9 puan oldu. Bu değer şubat ayına göre 1,9 puan düşüşe işaret etse de geçen yılın aynı dönemine göre 29,4 puanlık artışa karşılık geliyor.

Sektörel bazda en yüksek güven artışı “motorlu taşıtlar” sektöründe yaşanırken, “mobilya”, “tekstil” ve “elektrikli ev aletleri” sektörlerinde güven, endeks ortalamasının altında kaldı. Bölgesel olarak Batı Marmara öne çıkarken, İstanbul, Kuzeydoğu Anadolu ve Batı Karadeniz’de de Türkiye ortalamasının üzerinde artış görüldü.

Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) ise mart ayında -0,6 puanla Türkiye ortalamasının gerisinde kalırken, AB-27 ortalamasının üzerinde seyretti.

Mart ayında AB-27’de perakende güveni -5,2 puan, Euro Bölgesi'nde ise daha da düşük seviyede gerçekleşti. Türkiye ise yıllık bazda en yüksek artışı gösteren ülkeler arasında yer alarak Slovenya ve Makedonya ile birlikte pozitif ayrıştı.

Perakende güveni en fazla “motorlu taşıtlar” sektöründe arttı

Perakende güvenine alt sektörler itibarıyla bakıldığında, Mart 2025’te, geçen yılın aynı dönemine göre “motorlu taşıtlar”, “yiyecek, içecek ve tütün ürünleri” ve “birden fazla türde ürün satan bakkal, market ve büyük mağazalar” sektörlerindeki değişim ortalamanın üzerinde gerçekleşirken “mobilya, aydınlatma ekipmanı ve ev içi kullanım ürünleri”, “diğer (akaryakıt istasyonu, eczane, parfümeri, nalbur, züccaciye, kırtasiye, vb.)” ve “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı” ve “elektrikli ev aletleri, radyo ve televizyonlar” sektörleri ise ortalamanın altında değer aldı.

Perakende güveni en fazla Batı Marmara’da arttı

Perakende güvenine bölgeler itibarıyla bakıldığında, Mart 2025’te Batı Marmara, Kuzeydoğu Anadolu, İstanbul, Batı Karadeniz ve Doğu Marmara ortalamanın üzerinde gerçekleşirken; Ege, Doğu Karadeniz, Batı Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Akdeniz, Orta Anadolu ve Ortadoğu Anadolu bölgelerindeki değişim ortalamanın altında gerçekleşti.

Perakendecilerin satış beklentisi geçen aya kıyasla azaldı

TEPE anketine soru bazında bakıldığında, yüksek pozitif değerleriyle en olumlu görünüm önümüzdeki 3 ayda tedarikçilerden sipariş ve satış beklentilerindedir. Diğer taraftan, önümüzdeki 3 ayda satış fiyatı beklentisi yüksek seviyede gerçekleşti. Eğilimler incelendiğinde, Mart 2025’te "mevcut stok düzeyi”, “önümüzdeki 3 ayda istihdam beklentisi” ve “gelecek yıl mağaza sayısı beklentisi” dışındaki tüm değerlendirme ve beklentiler Mart 2024’e kıyasla iyileşirken satış fiyatında artış bekleyenlerin oranı ise azaldı. Bir önceki aya kıyasla bakıldığında “geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu” ve “gelecek yıl mağaza sayısı beklentisi” dışındaki tüm değerlendirme ve beklentiler Şubat 2025’e kıyasla olumsuz yönde değişirken “önümüzdeki 3 ayda satış fiyatı beklentisi” azaldı.