Nadir görülen felaketler artık her yıl yaşanacak!

Yaz boyunce Çin, Hindistan, Pakistan, Güney Kore, Yemen ve ABD'yi etkisi altına alan seller nedeniyle binlerce kişi felaketi yaşattı. 

Nadir görülen felaketlere "her yıl" hazırlıklı olunmalı

Bilim insanları, sellerin sayıca artmasında ve daha yıkıcı hale gelmesinde iklim değişikliğinin doğrudan rol oynadığını savunurken yağış biçimlerinin değiştiği ve önceden nadir görülen felaketlere her yıl hazırlıklı olunması gerektiği konusunda uyarıyor.

Küresel ısınmanın bir sonucu olarak yağışların şiddetinde ve dolayısıyla yıkıcı olayların sayısında artış görüldüğünü vurgulayan uzmanlar, sera gazı salınımları azaltılmadığı ve afetlere hazırlıklı altyapılar inşa edilmediği sürece sel felaketlerinin daha da ciddi bir sorun haline geleceğini öngörüyor.

Muson yağmurları Asya'yı yıktı

Yaz boyunca muson yağmurlarının meydana getirdiği sel baskınları, özellikle Asya'da büyük yıkıma yol açtı.

Pakistan'ın kuzeyindeki şiddetli yağışlar, haziran sonundan bu yana yaklaşık 800 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Bu ölümlerin 460'ından fazlası bu ay birkaç haftalık zaman dilimi içinde meydana geldi.

Hindistan'ın Uttarakhand eyaletinde ay başında evlerin yıkıldığı, araçların sürüklendiği, köylerin çamur ve toprak kaymalarıyla yerle bir olduğu nehir taşkını nedeniyle 100'den fazla kişi kayboldu.

Çin'in başkenti Pekin'de son yıllarda kayda geçen en şiddetli yağışlar sonucu en az 30 kişi yaşamını yitirirken, su altında kalan sokaklar ve tahrip olan altyapı on binlerce kişinin tahliyesiyle sonuçlandı. Ülkenin Gansu eyaletini vuran yağmurlarda da en az 22 kişi hayatını kaybetti.

Güney Kore'de temmuzda rekor düzeyde yağışların yol açtığı heyelanlar, elektrik kesintileri ve ulaşımdaki aksaklıklar nedeniyle en az 18 kişi hayatını kaybetti ve 13 binden fazla kişi tahliye edildi.

Yemen'deki sel felaketlerinde, geçen haftadan bu yana aralarında çocukların da bulunduğu en az 14 kişi yaşamını yitirdi.

Güney Afrika'da ise Doğu Cape eyaletini vuran seller haziranda yaklaşık 50 kişinin ölümüne neden oldu.

Öte yandan, sel felaketleri artık muson yağmurlarının normal görüldüğü bölgelerle sınırlı kalmıyor. ABD'nin Texas eyaletinde geçen ay meydana gelen ani sel baskınlarında en az 135 kişi hayatını kaybederken, bunların 35'inden fazlası çocuktu.

Fosil yakıt kullanımı, selleri şiddetlendiriyor

Leeds Üniversitesi'nden Atmosfer Bilimi öğretim üyesi Prof. Dr. John Marsham, küresel sıcaklık ortalamasındaki küçük artışların bile eşi görülmemiş sellerin olasılığını önemli ölçüde artırdığına dikkat çekerek, fosil yakıtların bunu şiddetlendirdiğini ifade etti.

Önemsiz sayılabilecek afetler yıkıcı düzeye evrildi

Brunel Üniversitesinde Uzay ve Havacılık Mühendisliği Bölümü öğretim görevlisi Dr. Carola Koenig ise önceden önemsiz sayılabilecek birçok afetin bugün çok daha yıkıcı düzeye evrildiğini vurgularken, coğrafi koşulların riski artırdığın işaret ederek "Pakistan ve Hindistan'da gördüğümüz gibi, bu ani sel baskınları bütün köyleri yerle bir edebilir." şeklinde konuştu.

Koenig, "Artan sel felaketlerine küresel anlamda hazırlanmamız gerektiğini düşünüyorum." ifadesini kullandı. Küresel ısınmanın başta Avrupa olmak üzere dünyanın birçok yerinde aşırı sıcaklara neden olduğunu hatırlatan Koenig, sera gazı emisyonları büyük ölçüde azaltılmadıkça felaket riskinin artacağını kaydetti.

Sel baskınları açısından en hassas bölgeler

Dünyada hiçbir yer, iklim değişikliğinden kaynaklanan seller ve afetlerden muaf olmasa da bazı bölgeler bu felaketlerin olumsuz etkilerine daha çok maruz kalıyor.

Marsham, kıyı bölgelerinin iki kat tehdit altında olduğunu belirterek, "Fırtınalar ve yüksek dalgalar, denizlerden sel baskınlarına yol açabilir. İklim değişikliği, fırtınaların daha şiddetlenmesiyle ve deniz seviyelerinin yükselmesiyle bu durumu ciddileştiriyor." dedi.

Koenig de sık nehir ağlarına sahip Güney ve Güneydoğu Asya bölgeleri ve Pakistan, Hindistan, Çin gibi ülkelerin özellikle risk altında olduğunu söyleyerek, kuraklık ve şiddetli yağış döngüleri arasında gidip gelen Doğu Afrika ve Avustralya'nın da seller açısından hassas yerler olduğunu söyledi.

Afetler 2024’te 320 milyar dolarlık kayba yol açtı

Öte yandan Almanya merkezli reasürans şirketi Munich Re, dünya genelinde afetlerin 140 milyar doları sigortalı olmak 320 milyar dolarlık küresel ekonomik kayba neden olduğunu açıkladı.

Sadece seller, orman yangınları ve şiddetli fırtınalardan kaynaklanan kayıpların toplamı geçen yıl 136 milyar dolara ulaştı.