İran: Hürmüz Boğazı'nın kapatılması seçeneklerimiz arasında

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Behnam Saidi, İsrail ve İsrail ile iş birliği yapan ülkelerin saldırılarına karşılık olarak İran’ın çeşitli yanıt seçeneklerine sahip olduğunu belirtti. Bu seçeneklerin gelişen şartlara göre değerlendirileceğini ifade eden Saidi, İran’ın düşmanlarına ne zaman, nasıl ve nerede karşılık vereceğine İranlı yetkililer ve silahlı kuvvetlerin karar vereceğini söyledi. Saidi, "Hürmüz Boğazı’nın kapatılması da seçeneklerimiz arasında yer alıyor. Eğer düşmanlar vatanımıza ve halkımıza tehdit oluşturursa kesinlikle güçlü ve caydırıcı bir yanıt alacaklar" ifadelerini kullandı.

İran Boğazı kapatırsa ne olur?

Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne bağlayan ve dünya enerji taşımacılığında kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol geçiyor. Bu, durum küresel petrol arzının yaklaşık 3'te 1'ine tekabül ediyor. İran’ın İsrail saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimalini gündeme getirmesi bölgedeki tansiyonu yükseltirken, dünya ekonomisini de sekteye uğratabileceği belirtiliyor. Boğazın kapanması halinde enerji fiyatlarında ciddi artışlar yaşanması ve petrol arzında önemli kesintiler meydana gelmesi bekleniyor. ABD ve Batılı ülkeler, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasını "kırmızı çizgi" olarak değerlendirirken, bu durumun askeri müdahale gerekçesi sayılabileceği ifade ediliyor. Bu nedenle İran’ın böyle bir adımı yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda askeri ve siyasi sonuçları da beraberinde getirebilecek büyük bir hamle olarak görülüyor.

Alternatif güzergahlar mümkün mü?

Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı’na alternatif rotalar oluşturmak adına son yıllarda çeşitli altyapı projelerine yöneldi. Suudi Arabistan, günlük 5 milyon varil kapasiteli Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı'nı devreye aldı. Birleşik Arap Emirlikleri ise karasal petrol sahalarını Umman Körfezi kıyısındaki Füceyre limanına bağlayan boru hattı ile ihracatını sürdürebiliyor.

ABD Enerji Bilgi Dairesi, olası bir kriz durumunda günlük yaklaşık 2.6 milyon varil petrolün boğaz dışındaki güzergâhlardan taşınabileceğini öngörüyor. Ancak bu kapasite, Hürmüz’den geçen trafiğin sadece küçük bir bölümünü karşılayabiliyor. Yani Hürmüz Boğazı hâlâ yerini doldurulamaz bir enerji koridoru olmaya devam ediyor.