AB’den 150 milyar euroluk ortak silahlanma programı: “SAFE” devreye giriyor

EKONOMİ MANŞET - DIŞ HABERLER

Avrupa’da Ortak Silah Tedarikine Yeni Dönem

27 Mayıs Salı günü Brüksel’de toplanan AB Avrupa İşleri Bakanları, daha önce üye ülke büyükelçileri düzeyinde onaylanan SAFE programını resmen kabul etti. Program, Avrupa savunma sanayisinin yetersiz kaldığı füze üretimi, mühimmat, insansız hava araçları ve hava savunma sistemleri gibi alanlara odaklanıyor.

Toplamda 150 milyar euro tutarında kredi olanağı sağlayacak bu programla, üye ülkeler arası ortak alımlar ve projelerin finansmanı desteklenecek. Diplomatik kaynaklara göre, Macaristan oylamaya katılmayarak çekimser kaldı. Fransa Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakanı Benjamin Haddad, “Bu sadece bir başlangıç. Daha da ileri gitmeliyiz” açıklamasında bulundu.

AB Dışı Ülkeler de Dahil Oluyor

SAFE programı, sadece AB üyeleriyle sınırlı kalmayacak. Norveç ve Ukrayna gibi AB dışı ülkelerle de savunma ortaklığı anlaşmaları imzalanmış durumda. Ayrıca geçtiğimiz hafta Londra’da Birleşik Krallık ile AB arasında benzer bir ortaklık mutabakatı sağlandı. Bu sayede Birleşik Krallık da, ileride yapılacak müzakereler ışığında SAFE programına tam katılım sağlayabilecek.

Bu gelişmeler, AB’nin savunma politikalarında daha bütüncül ve kapsayıcı bir yapıya doğru evrildiğini gösteriyor. Ortak finansman modelleri sayesinde, ülkelerin savunma yatırımları arasında sinerji yaratılması ve maliyetlerin düşürülmesi hedefleniyor.

Avrupa Savunma Sanayiine Stratejik Destek

SAFE programının belki de en dikkat çeken yönü, projelerin büyük ölçüde Avrupa savunma sanayi tarafından yürütülmesi şartı. Program kapsamında üretilen sistemlerde kullanılan parçaların en az %65’i Avrupa’dan temin edilecek. Geri kalan %35’lik kısım ise, programa doğrudan katılmayan ülkelerden örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nden karşılanabilecek.

Ancak burada da önemli bir güvenlik önlemi yer alıyor. Üçüncü bir ülkenin, üretimde kullandığı bir bileşen vasıtasıyla sistemleri uzaktan kontrol etmesini engellemek için, merkezi bir yetkili organ bu süreçleri denetleyecek. Böylece dış müdahaleye açık hiçbir güvenlik zaafına izin verilmeyecek.

Bu adım, yıllardır ABD başta olmak üzere AB dışından yapılan silah alımlarına karşı Avrupa’nın kendi savunma kabiliyetlerini güçlendirme iradesinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. SAFE, Avrupa’nın stratejik özerkliğine giden yolda atılmış somut adımlardan biri olabilir.